6 cách rèn luyện khả năng tư duy phản biện cho trẻ mang lại hiệu quả cao

Ngày 24/10/2018

Sam » Làm Mẹ » 6 cách rèn luyện khả năng tư duy phản biện cho trẻ mang lại hiệu quả cao

Rèn luyện khả năng tư duy phản biện cho trẻ là phương pháp tốt nhất giúp trẻ nâng cao khả năng phân tích, đánh giá thông tin theo nhiều cách khác nhau. Việc này còn khiến trẻ phát triển khả năng tư duy và làm chủ kiến thức của mình. Tuy nhiên, phản biện không có nghĩa là cho phép trẻ trả treo, tranh cãi hoặc cố chấp bảo vệ ý kiến của mình. Mà trẻ cần phải đưa ra lập luận rõ ràng, logic để phản biện lại, khẳng định tính chính xác và làm sáng tỏ vấn đề. 

Vậy thì hôm nay, giadinh.blog sẽ chia sẻ cho cha mẹ 6 cách rèn luyện khả năng tư duy phản biện cho trẻ đơn giản mà mang lại hiệu quả cao.

1. Tạo nền tảng phản biện

6 cách rèn luyện khả năng tư duy phản biện cho trẻ mang lại hiệu quả cao 1

Trẻ tiểu học khả năng tư duy còn hạn chế, nhưng bé đã biết so sánh khác nhau-giống nhau, ít-nhiều, lớn-nhỏ… Bằng sự so sánh, bạn có thể tạo nền tảng phản biện cho con. Thường xuyên đặt câu hỏi để trẻ thể hiện mình thích cái gì, không thích cái gì. Cùng con khám phá những điểm giống và khác nhau, thích hay không thích các vật thể, sinh vật, hành động, v.v.

2. Giúp trẻ liệt kê những suy nghĩ quanh một vấn đề

Trẻ Tiểu học khi đối mặt với một vấn đề, một lựa chọn chưa biết cách nhìn nhận nhiều chiều. Muốn hình thành tư duy phản biện cho con, bạn nên giúp con liệt kê lý do nên và những lý do không nên, so sánh giữa hai bên và ra quyết định.Ví dụ:

Con quấy và không muốn ăn cơm à? Con có hai lựa chọn, nếu bây giờ cùng ăn cơm với ba mẹ, con sẽ được ăn thịt rán, canh trứng rất ngon. Nếu con không ăn bây giờ, tối con sẽ rất đói. Lúc đó, thức ăn hết, con chỉ có thể ăn cơm với nước tương hoặc mì gói. Con có thể lựa chọn.

Con không biết nên dùng tiền mua bộ đồ chơi xếp hình Lego hay bộ siêu nhân. Con nghĩ xem nhé, bộ siêu nhân con sẽ chơi thế nào? Còn với Lego, con có thể xếp nhà cửa, xếp xe, thậm chí là siêu nhân. Vậy theo con, món nào con chơi lâu hơn?

Khuyến khích con suy nghĩ, đưa ra ít nhất hai lý do nên và hai lý do không nên trước khi ra quyết định vấn đề gì.

3. Đặt câu hỏi “Con nghĩ việc gì sẽ xảy ra?”

6 cách rèn luyện khả năng tư duy phản biện cho trẻ mang lại hiệu quả cao 2

Thói quen suy nghĩ, phán đoán trước các tình huống khác nhau của một sự việc là kỹ năng tư duy phản biện quan trọng. Bằng cách luôn đặt câu hỏi và cho con trẻ tìm câu trả lời và xác định phương pháp giải quyết vấn đề của mình, bạn đã dạy con quen khả năng suy nghĩ.

  • Con quyết giành đồ chơi với bạn và giật mạnh quá, sẽ thế nào nếu bạn té ngã?
  • Con tức giận buột miệng nói “Con ghét mẹ”, con nghĩ mẹ sẽ buồn thế nào?…
  • Con nghĩ việc gì sẽ xảy ra nếu con băng qua đường khi đèn màu đỏ?

Đặt câu hỏi và cho trẻ suy nghĩ, phản biện lại cũng thể hiện việc cha mẹ tôn trọng con, muốn lắng nghe suy nghĩ của con.

4. Dạy trẻ phân tích vấn đề

Kỹ năng tư duy này được hệ thống thành phương pháp cụ thể.

  • Bước 1: Đặt vấn đề đơn giản, rõ ràng
  • Bước 2: Phân tích vấn đề
  • Bước 3: Liệt kê các phương án khả thi.
  • Bước 4: Liệt kê các lý do nên và không nên.
  • Bước 5: Ra quyết định.
  • Bước 6: Đánh giá sự thành công của quyết định.

Bạn cũng nên tập cho con vẽ sơ đồ tư duy. Đây là cách đơn giản giúp khái quát vấn đề, hiểu thấu đáo để đưa ra quyết định lựa chọn hợp lý

5. Yêu cầu trẻ thuyết phục và phản biện

6 cách rèn luyện khả năng tư duy phản biện cho trẻ mang lại hiệu quả cao 3

Khả năng thuyết phục là một trong những yếu tố quan trọng cần có để xây dựng kỹ năng tư duy phản biện. Bằng cách dùng lý lẽ, tính logic thuyết phục người khác, rẻ hiểu được giá trị về sự đúng đắn và chính xác của vấn đề. Với những việc con làm sai, những lý do của con không thuyết phục được người khác, con sẽ hiểu được mình đang sai chỗ nào. “Thua” một cách tâm phục khẩu phục, con sẽ ý thức tránh phạm phải sai lầm. Cha mẹ không cần la mắng, trách phạt nghiêm khắc.

Để phản biện con, cha mẹ cũng phải dùng bằng chứng nghiêm túc. Bạn có thể cùng con tìm hiểu vấn đề từ sách vở, Internet, Youtube… Cha mẹ cũng phải chấp nhận thua nếu thấy ý tưởng của con tốt hơn.

Trẻ Tiểu học đôi khi chưa giỏi thuyết phục. Lúc đó, cha mẹ đừng phủ nhận con, đừng chê bai mà chỉ cần bảo “Lý do đó chưa thuyết phục được mẹ. Mẹ thì nghĩ thế này…, con thấy sao?”. Bằng cách gợi câu hỏi khác, bạn cùng con đào sâu thêm tư duy, khả năng phân tích vấn đề của trẻ.

6. Khuyến khích trẻ thử và chấp nhận sai

Sau khi con thuyết phục được cha mẹ, bạn nên khuyến khích con thực hiện việc bé suy nghĩ. Có thể, kết quả con nghĩ không đúng, cũng không sao, con vẫn đáng được cổ vũ. Khuyến khích con dám thử và chấp nhận sai, chấp nhận làm lại. Con sẽ từ từ làm chủ được kiến thức, có chủ kiến riêng và tinh thần cầu tiến.

Rèn luyện khả năng tư duy phản biện cho trẻ là phương pháp dạy trẻ hiệu quả giúp phát triển khả năng tư duy và trí thông minh. Hy vọng với những cách rèn luyện khả năng tư duy phản biện trên, sẽ giúp cha mẹ có những cách dạy trẻ phù hợp nhất. Điều này sẽ giúp trẻ luôn tìm được cách giải quyết vấn đề trong cuộc sống khi trưởng thành. Hẹn gặp lại trong những bài viết tiếp theo cùng với giadinh.blog.

Bài viết liên quan

Bài viết nổi bật trong tuần